Байланыштуу оорулар, булчуң оорулары жана перименопаузадагы чычкан сезимдери

Эстроген сиздин опорно-двигательный системанын ден соолугун сактоодо терең катышат — көпчүлүк аялдар (жана көп дарыгерлер) түшүнгөндөн алда канча көп. Эстроген рецепторлору буйналарда, шнурларда, байламдарда, булчуңдарда, хрящта жана сөөктөрдө табылган. Перименопауза учурунда эстрогендин деңгээли өзгөрүп, төмөндөгөндө, таасирлери кеңири жайылат.

Буйналарда эстроген синвоялдык суюктукту сактоого жардам берет, ал сиздин буйналарыңызды майлап, жөөлөтөт. Ал ошондой эле сезгенүүгө каршы касиетке ээ — ал цитокиндерди (сезгенүү молекулалары) модулдаштырат жана буйналардын ткандарындагы иммундук жоопту жөнгө салууга жардам берет. Эстрогендин төмөндөшү менен буйналар майлоону жоготуп, хрящ бузулууга көбүрөөк сезгич болот, жана сезгенүү чөйрөсү өзгөрөт. Натыйжада катуулук, ооруу жана көбүнчө колдорду, тизелерди, жамбаштарды жана моюндарды таасир эткен оорулар пайда болот.

Эстроген ошондой эле шнурларда, байламдарда жана байланыш тканьдерде структуралык белок болгон коллагенди сактоодо роль ойнойт. Коллагендин төмөндөшү шнурлардын жана байламдардын жоондугун жогорулатат, шнур жаракаттарына көбүрөөк сезгичтикти жаратат, жана көптөгөн перименопаузадагы аялдар сүрөттөгөн катуулук жана "чырылдаган" сезимдерди жаратат.

Булчуңдар да таасирленет. Эстроген булчуң белок синтезин, митохондрия функциясын жана булчуң спутник клеткасынын (ремонт клеткасы) активдүүлүгүн колдойт. Анын төмөндөшү булчуң массасын жоготууга, физикалык активдүүлүктөн калыбына келүүнү азайтууга жана булчуңдардын оорушуна көбүрөөк сезгичтикти жаратат. Ошондуктан көптөгөн перименопаузадагы аялдар мурда башкарылуучу сезилген машыгуулар азыр аларды көбүрөөк оорутуп, калыбына келүү үчүн жайыраак калтырат деп байкашат.

Ооба, парестезиялар — чычкан, уюу, "токмок жана тырмак", же күйүү сезимдери — перименопаузадагы белгилүү, бирок аз бааланган симптом. Эстроген нерв функциясына жана нервди оңдоого таасир этет, жана перименопауза учурундагы анын өзгөрүшү сезүү процессинин өзгөрүшүнө алып келиши мүмкүн. Аялдар колдордо жана буттарда чычканды, териде жылуу сезимди же себепсиз келип-кеткен уюу эпизоддорун көп айтып беришет.

Эстроген нервдерди изоляциялаган миелин кабыгын колдойт жана нерв сигналдарын өткөрүүнү жеңилдетет. Ал ошондой эле нерв өсүү факторынын өндүрүшүн жакшыртат жана перифериялык нервдин сезгичтигин жөнгө салууга жардам берет. Эстрогендин деңгээли туруктуу болбой калганда, нерв сигналдары туруктуу болбой калышы мүмкүн, бул көп аялдарды тынчсыздандырган кызык сезүү симптомдорун жаратат.

Бул симптомдор көп учурда убактылуу жана жакшылыкка ээ, бирок аларды медициналык кызматкерге билдирүү маанилүү, анткени алар башка шарттардын симптомдору менен чектешет. Карпаль туннель синдрому перименопауза учурунда көбүрөөк кездешет (эстрогендин өзгөрүшү ткандардын шишүүсүн жогорулатышы мүмкүн, бул орто нервди кысат), жана диабет, B12 жетишсиздиги же щитовидная бездин ооруларынын натыйжасында перифериялык невропатияны жокко чыгаруу керек.

Магний жетишсиздиги — перименопауза учурунда көбүрөөк кездешет, анткени моча аркылуу магнийдин бөлүнүшү көбөйөт — чычкан, булчуң кыжырданууларын жана нервдин тынчсыздануусун жаратат. Магний глицинат кошулмасын (200-400 мг түнкү убакта) жакшы кабыл алууга болот жана парестезиялар менен уйку сапатын жакшыртууга жардам бериши мүмкүн.

Бул маанилүү суроо, анткени жооп: бул экөө же экөө тең болушу мүмкүн. Перименопауза жана автоиммундук шарттар, мисалы, ревматоиддик артрит (RA), татаал мамилеге ээ. Аялдар эркектерге караганда RAны өнүктүрүү 2-3 эсе көбүрөөк мүмкүнчүлүккө ээ, жана башталышы көбүнчө орто жашта болот — так ошол учурда перименопауза башталат. Эки шарт биргелешип жашап, симптомдорго негизделип айырмалоо кыйын болушу мүмкүн.

Перименопаузадагы буйналардагы оорулар (кайсы бир учурда менопаузадагы артралгия деп аталат) көбүнчө диффуздуу — бир нече буйналарды, көп учурда симметриялуу таасир этет — жана адатта таңкы убакта начарлайт, бирок кыймылда жакшыртат. Ал көбүнчө катуулук жана ооруу катары сүрөттөлөт, бирок адатта көрүнүктүү буйналардын шишүүсүн, кызарууну же жылуулукту жаратпайт.

Сезгенүү артрити, тескерисинче, көбүнчө белгилүү шишик, жылуулук жана кызаруу менен белгилүү буйналарда, 30-60 мүнөттөн ашык созулган таңкы катуулук жана кыймыл менен тез жакшырбаган, жана дарыланбаган учурда убакыттын өтүшү менен прогрессивдүү начарлашуусу менен пайда болот.

Остеоартрит — дегеративдик буйналар оорусу — перименопауза учурунда дагы көбүрөөк кездешет. Эстрогендин хрящка болгон коргоочу таасиринин жоголушу, жүк көтөрүүчү буйналарда жана колдордо кийимдердин кийимдерин тездетиши мүмкүн. Эгер сиздин буйналардагы ооруларыңыз белгилүү буйналарга локализацияланган болсо жана активдүүлүк менен начарласа (жакшырбастан), остеоартрит катышып жаткан болушу мүмкүн.

Эстрогендик буйналардагы оорулар менен автоиммундук ооруларды айырмалоо үчүн негизги текшерүү сезгенүү маркерлерин (ESR, CRP), ревматоиддик факторду жана анти-CCP антителолорун камтыйт. Эгер остеоартрит шектелсе, рентген же ультрадыбыстык текшерүү пайдалуу болушу мүмкүн.

Ооба, жабышчаак капсула — муздак моюн деп белгилүү — перименопауза жана менопауза менен таң калыштуу байланышта. Ал аялдарда эркектерге караганда 2-4 эсе көп кездешет, 40-60 жаштар арасында жогорку учурлар менен, менопауза өтүшү менен жакын байланышта. Так механизм толук түшүнүксүз, бирок эстрогендин коллаген, сезгенүү жана ткандардын айыктырууга болгон таасирлери борбордук роль ойнойт.

Муздак моюн үч этапта өнүгөт: "муздатуу" этабы (апталардан айларга чейин оорунун жана катуулуктун акырындык менен өсүшү), "муздак" этабы (ооруу азайышы мүмкүн, бирок кыймылдын диапазону катуу чектелген), жана "жылуу" этабы (айлардан жылдарга чейин кыймылдын акырындык менен калыбына келиши). Толук процесс дарылоосуз 1-3 жылга созулушу мүмкүн.

Эстроген рецепторлору моюн буйрук капсуласында табылган, жана эстрогендин төмөндөшү муздак моюнду мүнөздөгөн сезгенүү жана фиброзду жаратат. Диабет менен ооруган аялдар (перименопауза учурунда дагы көбүрөөк кездешет) дагы жогору коркунучта — диабет менен ооруган аялдардын 10-20% муздак моюнду өнүктүрөт.

Дарылоо физикалык терапияны (менеджменттин негизги бөлүгү), сезгенүүгө каршы дары-дармектерди, буйналарга кортикостероиддик инъекцияларды жана кыйынчылыкка учураган учурларда гидродилатацияны (капсуланы созуу үчүн суюктукту инъекциялоо) же хирургиялык бошотууну камтыйт. Физикалык терапия менен эрте кийлигишүү эң жакшы натыйжаларды берет. Эгер сиз моюн катуулугу жана ооруну өнүктүрүп жатсаңыз, дарыланууга кайрылууну күтпөңүз — физикалык терапияны баштоодо эрте болсо, курс кыска жана аз катуу болот.

Перименопаузадагы опорно-двигательный симптомдорду башкаруу адатта көп тараптуу жакындашуу менен жүргүзүлөт. Кыймыл, балким, эң маанилүү кийлигишүү. Туруктуу машыгуу — күчтү машыгуу, ийкемдүүлүк иши жана орто таасирдүү кардиоваскулярдык машыгуу — буйналардын майлоосун, булчуң массасын, сөөктүн тыгыздыгын жана коллаген өндүрүшүн сактоого жардам берет. Негизги нерсе туруктуулук, интенсивдүүлүк эмес; өтө агрессивдүү машыгуу, эгер сиздин денеңиз жакшы калыбына келбесе, буйналардын симптомдорун начарлатышы мүмкүн.

Күчтү машыгуу өзгөчө басымдуу. Каршылык машыгуусу перименопауза учурунда тездетилген булчуң массасын жоготууга каршы жардам берет, буйналардын туруктуулугун колдойт жана буйналарды ашыкча стресстен коргой турган биомеханиканы жакшыртат. Эгер сиз күчтү машыгууга жаңы болсоңуз, жеңил салмактар менен баштаңыз жана акырындык менен өнүгүңүз.

Сезгенүүгө каршы тамактануу перименопаузадагы системалык сезгенүүнү жөнгө салууга жардам берет. Омега-3 бай диета (майлуу балык, жаңгактар, лен семени) жана Жер Средиземноморья стилдеги тамактануу схемасы сезгенүү маркерлеринин төмөнкү деңгээлдери жана буйналардын симптомдорунун азайышы менен байланышкан. Куркумин (куркума экстракты) буйналардагы ооруну азайтууда орто деңгээлде далилдерге ээ, бирок био жеткиликтүүлүк пиперин же липиддик каптоо менен формулаларды талап кылат.

Гормондук терапия опорно-двигательный симптомдор үчүн натыйжалуу болушу мүмкүн. Эстроген алмаштыруусу постменопаузадагы аялдарда буйналардагы ооруну азайтууда жана хрящтын ден соолугун жакшыртууда көрсөтүлгөн, жана байкоо маалыматтары перименопауза учурунда окшош пайда алып келерин көрсөтөт. Эгер сиздин буйналардагы ооруларыңыз перименопауза симптомдорунун кеңири үлгүсүнө кирсе, HRT бир нече маселелерди бир убакта чечиши мүмкүн. Диклофенак гели сыяктуу жергиликтүү дарылар белгилүү буйналар үчүн системалык терс таасирлерсиз максаттуу жеңилдетүүнү камсыз кыла алат.

Перименопауза жана менопауза карпаль туннель синдрому (CTS) үчүн белгилүү коркунуч факторлору болуп эсептелет. Байланыш бир нече жолдор аркылуу болот. Перименопауза учурунда эстрогендин деңгээлинин өзгөрүшү суюктукту кармоону жана ткандардын шишүүсүн жогорулатышы мүмкүн, бул орто нервди wristтеги тар карпаль туннель аркылуу өтүп жатканда кысат. Бул механизм, ошондой эле, жүктүүлүк учурунда жана менструациядан мурун CTSтин көбүрөөк кездешүүсүнө алып келет.

Суюктук динамикасынан тышкары, эстрогендин төмөндөшү теносиновийди — карпаль туннель аркылуу өтүп жаткан шнурларды каптаган ткандарды — таасир этет. Эстроген бул ткандардын ден соолугун жана ийкемдүүлүгүн сактоого жардам берет; эгер эстроген төмөндөсө, теносиновий калыңдап, шишип, орто нерв үчүн жеткиликтүү орунду дагы азайтат.

Карпаль туннель симптомдору: баш бармакта, көрсөткүч, орто жана шакек бармактарда (кичине бармакта эмес) уюу жана чычкан, колдун үстүнкү бөлүгүндө ооруу, кармоо күчүнүн начардыгы, жана көп учурда түн ичинде же ойгонгондо начарлайт. Көп аялдар аны биринчи жолу түнкү колдун уюу сезими катары байкашат, ал аларды ойготот.

Баштапкы башкаруу түн ичинде кийилүүчү wrist splintтерди ( wristти нейтралдуу абалда кармоо нервге болгон басымды азайтат), эргономикалык өзгөртүүлөрдү жана сезгенүүгө каршы чараларды камтыйт. Эгер гормондук өзгөрүүлөр катышып жатса, гормондук терапия ткандардын шишүүсүн азайтуу аркылуу间接 жардам бере алат. Туруктуу же начарлап жаткан CTS нервдин өткөрүү изилдөөсү менен бааланууга тийиш, жана катуу учурларда кортикостероиддик инъекция же хирургиялык бошотуу талап кылынат. Эгер сиз колуңузда уюу сезип жатсаңыз, дарыгериңизге билдирип коюңуз — карпаль туннельди перименопаузадагы диффуздуу парестезиядан айырмалоо маанилүү.