Doğum Sonrası Fiziksel İyileşme — Lochia, İyileşme ve Beklenenler

Lochia, doğumdan sonra rahminiz iyileşirken meydana gelen vajinal akıntıdır — ister vajinal doğum yapmış olun ister sezaryen. Bu, iyileşmenin normal bir parçasıdır, adet değildir ve öngörülebilir bir ilerleme gösterir.

Lochia rubra (1–4. günler): küçük pıhtılarla birlikte ağır, parlak kırmızı kanama. Bu, en yoğun aşamadır. Akış genellikle ilk 24 saatte ve uzandıktan sonra ayağa kalktığınızda en yoğundur (kan dinlenirken birikir). İlk günde golf topu büyüklüğünde pıhtı geçişi normaldir; sonrasında pıhtılar daha küçük olmalıdır.

Lochia serosa (4–10. günler): akıntı pembe-kahverengi veya sulu pembe rengine geçer. Hacmi daha hafif ve daha az aktif kan içerir. Küçük pıhtılar hala meydana gelebilir.

Lochia alba (10. günden 4–6. haftaya kadar): sarımsı-beyaz veya krem rengi akıntı. Çoğunlukla beyaz kan hücreleri, doku kalıntıları ve mukus içerir. Hacim azalmaya devam eder. Bazı kadınlar bu aşamanın 3. haftada sona erdiğini fark eder; diğerleri 6. haftaya kadar devam ettiğini görür.

Toplam süre genellikle 4–6 haftadır, ancak 8 haftaya kadar uzayabilir ve hala normal kabul edilir. Emzirme, lochia süresini etkileyebilir — bazı kadınlar emzirme seansları sırasında daha yoğun akış fark eder (emzirme sırasında salınan oksitosin rahim kasılmalarına neden olur).

Kırmızı bayraklar: lochia, hafifledikten sonra tekrar parlak kırmızı ve ağır hale gelirse, bu genellikle fiziksel aktiviteyi fazla yaptığınız anlamına gelir — dinlenin ve izleyin. Ancak ağır kırmızı kanama devam ederse, büyük pıhtılar geçiriyorsanız (ilk 24 saatten sonra golf topundan büyük), veya kanama bir saatte pedi ıslatıyorsa, sağlayıcınızla iletişime geçin. Bu, plasental dokunun kalması veya rahim atonisi anlamına gelebilir.

Pratik yönetim: doğum sonrası pedleri kullanın (tampon değil — enfeksiyonu önlemek için 6 hafta boyunca vajinada hiçbir şey olmamalıdır). Ağ hastane iç çamaşırları şaşırtıcı derecede popülerdir ve iyi bir sebebi vardır. Yatak başında ve banyoda ekstra malzemeler bulundurun.

Perineal yırtıklar şiddetine göre kategorize edilir ve her derecenin farklı bir iyileşme zaman çizelgesi ve yönetim yaklaşımı vardır.

Birinci derece yırtıklar yalnızca cilt ve yüzeysel dokuyu içerir. Dikiş gerektirmeyebilir ve 1–2 hafta içinde iyileşir. Ağrı hafif olup genellikle buz ve reçetesiz ağrı kesicilerle yönetilir.

İkinci derece yırtıklar perineal kaslara uzanır. Bunlar dikiş gerektirir (kendi kendine eriyen) ve 2–4 hafta içinde iyileşir. Bu, en yaygın yırtık türüdür. Ağrı orta düzeyde olabilir ve oturmayı, yürümeyi ve bağırsak hareketlerini rahatsız edici hale getirebilir.

Üçüncü derece yırtıklar anal sfinkter kasına uzanır. Bunlar dikkatli cerrahi onarım gerektirir ve başlangıç iyileşmesi 6–12 hafta alır. Uzun vadeli komplikasyon riski taşır, dışkı kaçırma dahil ve bir uzmana takip gerektirir.

Dördüncü derece yırtıklar anal sfinkterden rektal mukozaya kadar uzanır. Onarım ve iyileşme daha karmaşıktır ve genellikle uzun vadeli pelvik taban fizik tedavisi önerilir.

Tüm yırtıklar için iyileşme stratejileri: ilk 48 saatte buz paketleri (buzlu pedler — sihirli huş ve aloe ile ıslatılmış pedlerin dondurulması — popüler bir seçenektir), doğumdan 24 saat sonra başlayarak 10–20 dakika süreyle günde 2–3 kez yapılan oturma banyoları, silmek yerine nazik temizlik için peri şişesi, yatıştırıcı için sihirli huş pedleri (Tucks gibi), reçetesiz ağrı kesiciler (ibuprofen anti-inflamatuar ve emzirme için güvenlidir), dışkı yumuşatıcılar (hemen başlanmalı — zorlanmaktan kaçınmalısınız) ve Dermoplast sprey (benzokain bazlı uyuşturucu sprey).

Pelvik taban fizik tedavisi, üçüncü ve dördüncü derece yırtıklar için önerilir ve ikinci derece yırtıklar için faydalıdır. Bir pelvik taban fizyoterapisti iyileşmeyi değerlendirebilir, yara izlerini ele alabilir ve güvenli bir aktiviteye dönüşü yönlendirebilir. Birçok uzman artık tüm kadınlar için doğum sonrası pelvik taban değerlendirmesi önermektedir, yırtık şiddetinden bağımsız olarak.

Ne zaman endişelenmeli: artan ağrı (yavaş bir iyileşme yerine), kötüleşen kızarıklık veya şişlik, kötü kokulu akıntı, yaranın açılması veya gaz veya dışkı kontrol edememe.

Doğum sonrası ağrılar, doğumdan sonra rahmin involüsyona uğramasıyla meydana gelen rahim kasılmalarıdır — 6 hafta içinde karpuz boyutundan yaklaşık armut boyutuna küçülür. Rahmin, plasenta bölgesindeki kan damarlarını sıkıştırmak ve kanamayı önlemek için tam olarak yapması gereken şeydir: kasılmak.

İlk bebekte, doğum sonrası ağrılar genellikle hafif ila orta düzeydedir — adet kramplarına benzer. Birçok ilk kez anne, bunları neredeyse hiç fark etmez.

İkinci ve sonraki bebeklerde, doğum sonrası ağrılar genellikle çok daha güçlüdür — bazen ilk 24–48 saat içinde doğum sancısına yaklaşır. Bunun nedeni, birden fazla hamilelikten dolayı gerilmiş olan rahmin kas tonusunun azalması ve boyutuna dönmek için daha güçlü kasılması gerektiğidir. Her sonraki hamilelik, daha güçlü doğum sonrası ağrılar üretme eğilimindedir.

Doğum sonrası ağrılar, emzirme sırasında en yoğundur çünkü emzirme sırasında oksitosin salınımı, rahim kasılmalarını uyarır. Bu, doğum sonrası kanamayı yönetmek için kullanılan aynı hormondur (Pitocin sentetik oksitosindir). Emzirme sırasında meydana gelen kramplar oldukça ağrılı olabilir, ancak bu aslında emzirmenin rahminizin iyileşmesine yardımcı olduğunun bir işaretidir.

En yoğun dönem ilk 2–3 gündür, ardından ilk hafta boyunca yavaş yavaş azalır. Doğumdan 7–10 gün sonra, çoğu kadın büyük ölçüde çözüldüğünü fark eder.

Yönetim: ibuprofen (600 mg her 6 saatte bir — anti-inflamatuar ve emzirme için güvenlidir) en etkili reçetesiz tedavidir. Alt karna bir ısıtma pedi koymak yardımcı olur. Emzirme sırasında tetiklenen kasılmalar sırasında derin nefes alma ve gevşeme teknikleri yardımcı olabilir. Şiddetli durumlarda, sağlayıcınız ilk birkaç gün için daha güçlü ağrı kesiciler reçete edebilir.

Ne zaman endişelenmeli: sürekli olan ağrı (aralıklı kramplar yerine), ilk 3 günden sonra kötüleşen ağrı veya ağır kanama veya kötü kokulu akıntı ile birlikte olan ağrı değerlendirilmelidir.

Doğum sonrası terleme — özellikle sırılsıklam gece terlemeleri — birçok kadını şaşırtır, ancak bu tamamen normaldir ve net bir fizyolojik açıklaması vardır.

Hamilelik sırasında, kan hacminiz %30–50 oranında artar (yaklaşık 1–1.5 litre ekstra sıvı). Doğumdan sonra, vücudunuz bu fazla sıvıyı atmak zorundadır. Bunu iki ana yolla yapar: artan idrara çıkma (ilk hafta daha sık ve daha büyük hacimlerde idrara çıktığınızı fark edebilirsiniz) ve terleme.

Doğum sonrası gece terlemeleri özellikle ilk 2–4 haftada yaygındır ve dramatik olabilir — pijamalarınızı ve çarşaflarınızı ıslatacak kadar. Bunlar, sıvı yeniden dağılımı, östrojen ve progesteronun dramatik düşüşü (bu termoregülasyonu etkiler) ve endokrin sisteminizin yeniden kalibre edilmesi sırasında hormonal dengesizlik kombinasyonu tarafından yönlendirilir.

Emzirme, terlemeyi artırabilir çünkü emzirme sırasında salınan oksitosin termoregülasyonu etkiler. Birçok kadın, besleme sırasında veya hemen sonrasında sıcak ve terli hissettiklerini fark eder.

Zaman çizelgesi: çoğu kadın, doğum sonrası terlemenin 2–4 hafta içinde önemli ölçüde iyileştiğini ve 6 haftada sona erdiğini bulur. Emziriyorsanız, prolaktinin etkileri nedeniyle bir dereceye kadar sıcaklık ve terleme daha uzun sürebilir.

Pratik yönetim: çarşaflarınızın üzerine bir havlu veya emici bir ped koyarak uyuyun, nem emici uyku giysileri (veya sadece iç çamaşırı) giyin, yatak odasını serin tutun, iyi nemli kalın (terleme ve emzirme önemli sıvı kaybı anlamına gelir) ve bunun geçici olduğunu bilin.

Ne zaman endişelenmeli: ateşle birlikte terleme (enfeksiyon göstergesi olabilir), 6 haftadan uzun süren terleme (tiroid disfonksiyonu göstergesi olabilir — doğum sonrası tiroidit yaygındır ve genellikle terleme ile kendini gösterir) veya hızlı kalp atışı, anksiyete ve kilo kaybı ile birlikte olan terleme (aynı zamanda tiroid ile ilgili) durumları değerlendirilmelidir. 6 haftalık kontrol sırasında bir TSH testi, doğum sonrası tiroid sorunlarını tarayabilir.

Doğum sonrası saç dökülmesi (telogen effluvium), doğum sonrası iyileşmenin en görsel olarak rahatsız edici yönlerinden biridir — duş giderinde, yastığınızda ve saç fırçanızda saç kümeleri. Bu normal, geçici ve herhangi bir eksiklik veya sağlık sorununun işareti değildir.

Mekanizma: hamilelik sırasında, yükselmiş östrojen saç döngüsünün büyüme fazını (anagen) uzatır, bu da daha az saçın dinlenme/ dökülme fazına (telogen) girmesi anlamına gelir. Bu nedenle birçok kadın hamilelik sırasında daha kalın, dolgun saçlar fark eder. Doğumdan sonra, östrojen seviyeleri düşer ve o büyüme fazında tutulan tüm saçlar aynı anda telogene geçer ve 2–4 ay sonra dökülür.

Tipik zaman çizelgesi: saç dökülmesi doğumdan yaklaşık 2–4 ay sonra başlar, 3–6 ayda zirve yapar, 9–12 ayda yavaş yavaş çözülür ve tam saç yoğunluğu 12–18 ayda geri döner. Dökülme dramatik olabilir — hamilelik sırasında tutulan aylık saçları döküyorsunuz — ama kel kalmıyorsunuz. Hamilelik öncesi saç yoğunluğunuza geri dönüyorsunuz.

Ne yardımcı olur: nazik saç bakımı (sıkı at kuyruğundan, agresif fırçalamadan ve ısı ile şekillendirmeden kaçının), protein, demir, çinko ve biyotin açısından zengin dengeli bir diyet (beslenme eksiklikleri saç dökülmesini kötüleştirebilir), hacim artırıcı şampuan ve saç kremi, ve geçici olarak daha ince saçlarla uyumlu bir yeni saç modeli.

Ne yardımcı olmaz: doğum sonrası saç dökülmesi için pazarlanan çoğu takviyenin, anekdot iddialarının ötesinde bir kanıtı yoktur. Biyotin takviyeleri yaygın olarak tanıtılmaktadır ancak yalnızca gerçekten biyotin eksikliği varsa yardımcı olur (bu nadirdir).

Ne zaman endişelenmeli: saç dökülmesi 12 aydan uzun sürerse, yama şeklinde dökülme varsa veya diğer semptomlarla (yorgunluk, kilo değişiklikleri, kuru cilt) birlikte olursa, tiroid fonksiyonu ve demir seviyeleri kontrol edilmelidir. Doğum sonrası tiroidit ve demir eksikliği anemisi her ikisi de saç dökülmesine neden olabilir ve tedavi edilebilir.

Saç dökülmesinin duygusal etkisi küçümsenmemelidir. Zaten beden değişiklikleri, uyku yoksunluğu ve hormonal ruh hali değişiklikleri ile başa çıkarken meydana gelir. Geçici ve normal olduğunu bilmek yardımcı olur, ancak bu durumdan dolayı üzülmekte bir sakınca yoktur.

İyi bilinen semptomların ötesinde, birçok doğum sonrası fiziksel değişiklik, nadiren tartışıldığı için kadınları hazırlıksız yakalar.

Eklem ağrısı ve istikrarsızlık: relaxin (doğum için bağları gevşeten hormon) doğum sonrası aylardır yüksek kalır, özellikle emziriyorsanız. Bu, eklemlerinizin daha gevşek ve yaralanmaya daha duyarlı olduğu anlamına gelir. Yeni doğmuş bir bebeği sürekli kaldırmak ve tutmak nedeniyle bilek ağrısı (De Quervain tendiniti) özellikle yaygındır. Bağ dokusunun gevşemesi ve yeni fiziksel talepler (oto koltuğu taşımak, beşikleri eğilmek) nedeniyle diz, kalça ve sırt ağrıları son derece yaygındır.

Mesane değişiklikleri: inkontinans olmadan bile, birçok kadın mesane hissinde değişiklikler fark eder — aciliyet, sıklık ve tam boşaltamama, ilk aylarda yaygındır. Bunlar genellikle iyileşir ancak doğum sonrası ziyaretinizde belirtilmelidir.

Emzirme dışında meme değişiklikleri: emzirmiyorsanız bile, süt gelmeye başladığında 3–5. gün civarında meme dolgunluğu meydana gelir. Meme sert, şişkin ve ağrılı olabilir. Emzirmiyorsanız, bu 1–2 hafta içinde uyarı olmadan çözülür. Meme boyutu, şekli ve hassasiyeti kalıcı olarak değişebilir.

Cilt değişiklikleri: melazma ("hamilelik maskesi" — yüzdeki koyu lekeler) aylarca sürebilir. Linea nigra (karın üzerindeki koyu çizgi) solar ancak tamamen kaybolmayabilir. Selülit izleri kırmızı/mor renkten gümüş-beyaz renge 6–12 ay içinde geçer. Hamilelik sırasında ortaya çıkan cilt etleri kalıcı hale gelebilir.

Sindirim değişiklikleri: kabızlık, ilk haftada neredeyse evrenseldir (susuzluk, demir takviyeleri, azalmış hareketlilik ve dikişlerle zorlanma korkusu nedeniyle). Hamilelikten ve doğum sırasında itme nedeniyle oluşan hemoroitler devam edebilir veya kötüleşebilir. Dışkı yumuşatıcıları proaktif olarak alın.

Ayak boyutu: birçok kadın, hamilelik sonrası ayaklarının kalıcı olarak yarım veya bir tam ayakkabı numarası büyüdüğünü bulur, bu bağ dokusunun gevşemesi ve ağırlık taşıma değişiklikleri nedeniyle.

Ses değişiklikleri: bazı kadınlar, hamilelik ve doğum sonrası seslerinin hafifçe düştüğünü fark eder, muhtemelen hormonal etkiler nedeniyle.

Bu değişikliklerin hiçbiri tehlikeli değildir, ancak hepsi gerçektir — ve bunları kabul etmek, bedeninizin nelerden geçtiğinin büyüklüğünü doğrular.